Miyom
Miyom, rahmin kas dokusundan gelişen iyi huylu bir oluşumdur. Kadınlarda oldukça sık görülür ve birçok miyom herhangi bir belirtiye neden olmaz. Kimi zaman rutin jinekolojik muayene veya ultrason sırasında tesadüfen fark edilir.
Miyomlar rahmin farklı bölgelerinde oluşabilir. Bir kişide tek bir miyom bulunabileceği gibi farklı büyüklüklerde birden fazla miyom da görülebilir. Tedavi gerekip gerekmediğine yalnızca miyomun varlığına veya boyutuna bakılarak karar verilmez. Bulunduğu yer, oluşturduğu şikâyetler, kişinin yaşı ve gebelik planı da dikkate alınır.
Miyom Belirtileri Nelerdir?
Miyomu olan kadınların önemli bir kısmında herhangi bir şikâyet bulunmaz. Belirti ortaya çıktığında miyomun büyüklüğüne, sayısına ve rahimdeki konumuna göre değişebilir.
En sık görülen miyom belirtileri şunlardır:
- Normalden yoğun adet kanaması
- Adet süresinin uzaması
- Adet sırasında büyük pıhtılar görülmesi
- Kasık ve alt karın ağrısı
- Karında baskı veya dolgunluk hissi
- Bel ve sırt ağrısı
- Sık idrara çıkma
- İdrarı tam boşaltamama hissi
- Kabızlık veya bağırsaklarda baskı
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Karında fark edilen büyüme veya şişlik
- Gebe kalmakta zorlanma
Bu belirtilerin tamamının aynı kişide bulunması gerekmez. Küçük bir miyom, yerleştiği bölge nedeniyle yoğun kanamaya yol açabilirken daha büyük bir miyom uzun süre belirti vermeyebilir.
Miyom Neden Oluşur?
Miyomların neden oluştuğu tam olarak bilinmemektedir. Östrojen ve progesteron hormonlarının miyomların büyümesinde etkili olduğu düşünülür. Bu nedenle miyomlar daha çok üreme çağında görülür ve menopoz sonrasında hormon seviyelerinin azalmasıyla küçülebilir.
Ailesinde miyom bulunan kadınlarda görülme ihtimali daha yüksek olabilir. Fazla kilo ve hormonal özelliklerin de miyom gelişimi üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir.
Miyom oluşması kişinin yaptığı veya yapmadığı belirli bir davranıştan kaynaklanmaz. Beslenme ya da günlük alışkanlıklarla miyomun kesin olarak önlenebileceğini gösteren tek bir yöntem bulunmamaktadır.
Miyom Çeşitleri Nelerdir?
Miyomlar rahimde bulundukları yere göre farklı isimlerle anılır.
Rahim duvarı içindeki miyomlar
İntramural miyom olarak adlandırılır. Rahmin kas tabakası içinde gelişir ve en sık görülen miyom türüdür. Büyüdüğünde rahmin genel boyutunun artmasına, yoğun adet kanamasına ve baskı hissine neden olabilir.
Rahim boşluğuna doğru büyüyen miyomlar
Submukoz miyomlar rahmin iç boşluğuna doğru gelişir. Küçük olsalar bile yoğun veya uzun süren adet kanamasına, ara kanamaya ve gebelikle ilgili sorunlara yol açabilir.
Rahmin dışına doğru büyüyen miyomlar
Subseroz miyomlar rahmin dış yüzeyine doğru gelişir. Kanamadan çok çevredeki organlara baskı yapabilir. Mesaneye baskı olduğunda sık idrara çıkma, bağırsaklara baskı olduğunda kabızlık görülebilir.
Saplı miyomlar
Bazı miyomlar ince bir doku sapıyla rahme bağlı şekilde büyür. Rahmin içine veya dışına doğru uzanabilir. Nadir durumlarda kendi etrafında dönerek ani ağrıya yol açabilir.
Miyom Adet Kanamasını Nasıl Etkiler?
Miyomların en sık oluşturduğu şikâyetlerden biri yoğun ve uzun süren adet kanamasıdır. Özellikle rahim boşluğuna yakın yerleşen miyomlar kanamanın miktarını artırabilir.
Yoğun kanama yaşayan bir kadın:
- Pedini çok sık değiştirmek zorunda kalabilir
- Gece kanama nedeniyle uyanabilir
- Büyük kan pıhtıları görebilir
- Adeti bir haftadan uzun sürebilir
- Halsizlik, çarpıntı veya baş dönmesi yaşayabilir
Uzun süre devam eden yoğun kanama demir eksikliği ve kansızlığa neden olabilir. Bu durumda yalnızca miyomun değil, kan değerlerinin de değerlendirilmesi gerekir.
Miyom Ağrı Yapar mı?
Miyomlar her zaman ağrıya neden olmaz. Büyük miyomlar kasıkta baskı, ağırlık ve dolgunluk hissi oluşturabilir. Adet döneminde kramplar daha şiddetli yaşanabilir.
Miyomun hızlı şekilde beslenememesi ve dokusunda bozulma oluşması ağrıya yol açabilir. Saplı bir miyomun kendi etrafında dönmesi ise ani ve şiddetli ağrı oluşturabilir.
Kasık ağrısının tek nedeni miyom değildir. Yumurtalık kistleri, endometriozis, enfeksiyonlar ve bağırsak sorunları da benzer ağrılara neden olabilir.
Miyom Karında Şişlik Yapar mı?
Büyük veya çok sayıda miyom rahmin büyümesine neden olabilir. Bu durumda alt karında şişlik, kıyafetlerin bel kısmında daralma veya ele gelen sertlik fark edilebilir.
Karındaki her şişlik miyomla ilgili değildir. Gaz, kilo değişimi, yumurtalık kistleri ve farklı karın içi sorunlar da benzer görünüm oluşturabilir. Muayene ve ultrasonla ayrım yapılabilir.
Miyom Nasıl Teşhis Edilir?
Miyomdan şüphelenildiğinde öncelikle adet düzeni, kanamanın miktarı, ağrı ve baskı belirtileri konuşulur. Jinekolojik muayene sırasında rahmin normalden büyük veya düzensiz yapıda olduğu fark edilebilir.
Tanıda en sık ultrason kullanılır. Ultrason karın üzerinden veya vajinal yoldan yapılabilir. Bu incelemede miyomların sayısı, boyutu ve rahimdeki konumu değerlendirilir.
Gerekli durumlarda şu yöntemlerden de yararlanılabilir:
- Kan sayımı ve demir değerleri
- Rahim içini gösteren ultrason yöntemleri
- Histeroskopi
- Manyetik rezonans görüntüleme
- Rahim içinden doku örneği alınması
Her miyom için bu incelemelerin tamamı gerekmez. Ek testler şikâyete ve planlanan tedaviye göre belirlenir.
Miyom Kanser midir?
Miyomlar iyi huylu oluşumlardır ve kanser olarak değerlendirilmez. Rahimde gelişebilen kötü huylu kas tümörleri oldukça nadirdir ve miyomdan farklı yapılardır.
Ultrasonda alışılmışın dışında bir görünüm bulunması, menopoz sonrasında rahimde büyüme fark edilmesi veya belirtilerin hızla değişmesi durumunda ileri inceleme gerekebilir. Bu durum doğrudan kanser olduğu anlamına gelmez.
Miyom Nasıl Tedavi Edilir?
Her miyomun tedavi edilmesi gerekmez. Şikâyete neden olmayan ve ultrasonda olağan görünen miyomlar belirli aralıklarla takip edilebilir.
Tedavi kararı verilirken şu noktalar dikkate alınır:
- Kanamanın miktarı
- Ağrı ve baskı şikâyetleri
- Miyomun sayısı ve büyüklüğü
- Rahimde bulunduğu bölge
- Kansızlığa neden olup olmaması
- Kişinin yaşı
- Gebelik planı
- Menopoza yakınlık durumu
Tedavinin amacı yalnızca miyomu küçültmek değildir. Yoğun kanamanın azaltılması, ağrının kontrol edilmesi ve günlük hayatı etkileyen baskı şikâyetlerinin giderilmesi de tedavinin bir parçasıdır.
Miyom İlaçla Tedavi Edilir mi?
Bazı ilaçlar miyomun neden olduğu yoğun kanama ve ağrıyı azaltmak amacıyla kullanılabilir. Hormonal ilaçlar veya rahim içi sistemler uygun kişilerde kanama miktarının kontrol edilmesine yardımcı olabilir.
Bazı hormon tedavileri miyomları geçici olarak küçültebilir. Ancak ilaç bırakıldığında miyom yeniden büyüyebilir. Bu ilaçların tamamı her kadın için uygun değildir.
Miyom tedavisinde kullanılacak ilaç; kişinin yaşı, kanama miktarı, sağlık geçmişi ve gebelik planı değerlendirilerek seçilmelidir.
Miyom Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Miyomun büyük olması tek başına ameliyat nedeni değildir. Ancak şu durumlarda cerrahi tedavi düşünülebilir:
- İlaçla kontrol edilemeyen yoğun kanama
- Kansızlığın devam etmesi
- Günlük hayatı etkileyen ağrı veya baskı
- Mesane ve bağırsak şikâyetleri
- Rahim boşluğunu bozan miyom
- Gebeliği etkilediği düşünülen miyom
- Miyomun belirgin şekilde büyümesi
- Ultrasonda ileri değerlendirme gerektiren görünüm
Ameliyatın şekli miyomun yerine, sayısına ve büyüklüğüne göre değişir.
Miyomektomi Nedir?
Miyomektomi, rahim korunarak yalnızca miyomların çıkarılmasıdır. Özellikle ileride çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda değerlendirilebilir.
Miyomun konumuna göre işlem histeroskopik, laparoskopik veya açık ameliyatla yapılabilir. Rahim boşluğuna doğru büyüyen bazı miyomlar vajinal yoldan rahim içine girilerek çıkarılabilir.
Miyomektomi sonrasında yeniden miyom oluşma ihtimali vardır. Ameliyat kararı verilirken beklenen yarar ve olası riskler birlikte değerlendirilir.
Rahmin Alınması Gerekir mi?
Histerektomi, rahmin ameliyatla alınmasıdır. Çocuk isteği tamamlanmış, çok sayıda veya büyük miyomu bulunan ve diğer tedavilerden fayda görmeyen bazı kadınlarda düşünülebilir.
Miyomu olan her kadının rahminin alınması gerekmez. Rahmi koruyan ilaç, miyomektomi ve farklı girişimsel tedavi seçenekleri de bulunmaktadır.
Karar kişinin yaşı, şikâyetleri, gebelik isteği ve miyomların özellikleri değerlendirilerek verilmelidir.
Miyom Embolizasyonu Nedir?
Miyom embolizasyonunda miyomları besleyen damarların kan akımı azaltılır. Böylece miyomların zaman içinde küçülmesi ve oluşturduğu belirtilerin azalması amaçlanır.
Bu yöntem her miyom ve her hasta için uygun değildir. Özellikle gebelik planı bulunan kadınlarda yöntemin uygunluğu ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.
Miyom Gebeliğe Engel Olur mu?
Miyomu bulunan kadınların çoğu doğal yollarla gebe kalabilir. Miyomun doğurganlık üzerindeki etkisi bulunduğu bölgeye ve rahim boşluğunu değiştirip değiştirmediğine bağlıdır.
Rahim boşluğuna doğru büyüyen bazı miyomlar embriyonun rahme yerleşmesini zorlaştırabilir veya düşük riskini artırabilir. Rahmin dışına doğru büyüyen miyomlar ise gebeliği hiç etkilemeyebilir.
Gebelik planlayan bir kadında miyom görülmesi otomatik olarak ameliyat gerektiği anlamına gelmez. Miyomun konumu, büyüklüğü ve daha önce yaşanan gebelikler birlikte değerlendirilir.
Gebelikte Miyom Tehlikeli midir?
Miyomu olan birçok kadın gebeliğini sorunsuz şekilde tamamlayabilir. Ancak miyomun büyüklüğüne ve yerine göre gebelik sırasında ağrı, erken doğum, bebeğin rahimdeki duruşuyla ilgili değişiklikler veya doğum şeklinin etkilenmesi gibi durumlar görülebilir.
Gebelikte miyom tespit edildiğinde genellikle ultrasonla takip edilir. Ani ve şiddetli ağrı, kanama veya rahimde düzenli kasılmalar varsa doktorunuza başvurmanız gerekir.
Miyom Menopozda Küçülür mü?
Miyomlar hormonlardan etkilendiği için menopoz sonrasında çoğunlukla küçülür ve oluşturdukları şikâyetler azalır. Bununla birlikte menopozdan sonra görülen kanama normal kabul edilmez.
Menopoz döneminde kanama yaşanması veya daha önce bilinen miyomun büyüdüğünün fark edilmesi durumunda muayene olunmalıdır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki şikâyetlerden biri varsa kadın doğum muayenesi planlanabilir:
- Adet kanamasının belirgin şekilde artması
- Adetin uzun sürmesi ve büyük pıhtılar görülmesi
- Sürekli kasık veya alt karın ağrısı
- Karında baskı ve büyüme hissi
- Sık idrara çıkma veya kabızlık
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Gebe kalmakta zorlanma
- Halsizlik, çarpıntı ve baş dönmesi
Kontrol edilemeyen yoğun kanama, bayılma hissi veya ani başlayan şiddetli karın ağrısı varsa gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Miyom Hakkında Merak Edilenler
Miyom kendiliğinden geçer mi?
Miyomlar üreme çağında genellikle tamamen kaybolmaz ancak aynı boyutta kalabilir. Menopoz sonrasında hormonların azalmasıyla küçülebilir.
Miyom kaç santim olursa ameliyat gerekir?
Ameliyat kararı yalnızca santimetreye göre verilmez. Miyomun yeri, kanama ve ağrıya neden olup olmaması, gebelik planı ve ultrason görünümü birlikte değerlendirilir.
Miyom kilo aldırır mı?
Küçük miyomlar kilo artışına neden olmaz. Çok büyük veya çok sayıda miyom karında şişlik ve büyüme oluşturabilir.
Miyom adet gecikmesi yapar mı?
Miyomlar daha çok yoğun, uzun süren veya düzensiz kanamaya neden olur. Adet gecikmesinde gebelik ve hormonal nedenler de değerlendirilmelidir.
Miyom tekrarlar mı?
Miyomektomiyle mevcut miyomlar çıkarılsa bile zaman içinde yeni miyomlar gelişebilir. Tekrarlama ihtimali kişinin yaşına ve miyom yapısına göre değişir.
Miyom için ameliyat şart mı?
Hayır. Şikâyet oluşturmayan miyomlar çoğu zaman yalnızca takip edilir. Tedavi, belirtiler günlük yaşamı etkilediğinde veya ek bir risk bulunduğunda düşünülür.
Yoğun adet kanaması, kasık ağrısı veya ultrasonda görülen miyomun değerlendirilmesi için JineVita’dan muayene randevusu alabilirsiniz.