Smear Testi
Smear testi, rahim ağzından alınan hücrelerin laboratuvarda incelenmesiyle yapılan bir tarama testidir. Rahim ağzında henüz belirti oluşturmayan hücresel değişikliklerin fark edilmesine yardımcı olur.
Testin amacı kanser tanısı koymak değil, ileride sorun oluşturabilecek değişiklikleri erken dönemde belirlemektir. Smear sonucunun normal dışı gelmesi kişinin rahim ağzı kanseri olduğu anlamına gelmez. Enfeksiyonlar, tahriş ve HPV’ye bağlı geçici hücresel değişiklikler de sonucu etkileyebilir.
Smear Testi Neden Yapılır?
Rahim ağzındaki hücresel değişiklikler erken dönemde genellikle belirti vermez. Kişi kendisini sağlıklı hissetse bile değişiklikler yalnızca tarama sırasında fark edilebilir.
Smear testi şu amaçlarla yapılabilir:
- Rahim ağzındaki hücresel değişiklikleri araştırmak
- Kanser öncüsü olabilecek hücreleri erken fark etmek
- Daha önce görülen hücresel değişiklikleri takip etmek
- HPV testiyle birlikte rahim ağzı kanseri riskini değerlendirmek
- Önceki tedavi veya kolposkopi sonrasında kontrol yapmak
Smear testi yalnızca bir şikâyet olduğunda yapılan test değildir. Tarama amacıyla, herhangi bir belirti bulunmadan da uygulanabilir.
Smear Testi Nasıl Yapılır?
Smear testi jinekolojik muayene sırasında alınır. Hasta muayene masasına uzandıktan sonra vajinaya spekulum adı verilen bir muayene aleti yerleştirilir. Böylece rahim ağzı görülebilir hâle gelir.
Rahim ağzının yüzeyinden küçük bir fırça veya spatula yardımıyla hücre örneği alınır. Alınan örnek özel bir kaba veya lam üzerine yerleştirilerek laboratuvara gönderilir.
Örnek alma işlemi genellikle birkaç dakika sürer. Aynı örnekten veya aynı muayene sırasında HPV testi de yapılabilir.
Smear Testi Ağrılı mıdır?
Smear testi sırasında çoğu kadın yalnızca hafif bir baskı veya kısa süreli rahatsızlık hisseder. Örneğin alınması birkaç saniye sürer.
Vajinal kuruluk, enfeksiyon, pelvik taban kaslarının istemsiz kasılması veya daha önce yaşanan olumsuz muayene deneyimleri rahatsızlık hissini artırabilir. Muayene sırasında ağrı hissederseniz bunu doktorunuza söyleyebilirsiniz.
İlk kez smear testi yaptırıyorsanız işlemin aşamalarının önceden anlatılmasını isteyebilirsiniz.
Smear Testi İçin Nasıl Hazırlanılır?
Test öncesinde özel bir diyet veya açlık gerekmez. Ancak örneğin daha sağlıklı değerlendirilebilmesi için randevudan önce bazı noktalara dikkat edilmesi istenebilir.
Testten önce:
- Vajinal duş yapılmaması
- Vajinal krem, fitil veya ilaç kullanılmaması
- Cinsel ilişkiye ara verilmesi
- Yoğun kanamanın olmadığı bir günün tercih edilmesi
önerilebilir.
Vajinal bir tedavi kullanıyorsanız veya adet kanamanız başladıysa randevudan önce bilgi almanız uygun olur. Testin ertelenip ertelenmeyeceğine mevcut duruma göre karar verilebilir.
Adetliyken Smear Testi Yapılır mı?
Adet kanaması sırasında smear örneği alınabilir ancak yoğun kan, hücrelerin laboratuvarda değerlendirilmesini zorlaştırabilir. Rutin tarama yapılacaksa adet kanamasının olmadığı bir gün tercih edilir.
Hafif lekelenme her zaman testin yapılamayacağı anlamına gelmez. Randevu gününde kanamanız varsa gelmeden önce bilgi alabilirsiniz.
Adet dışı kanama veya cinsel ilişki sonrası kanama nedeniyle muayene olacaksanız kanamanın bitmesini beklememelisiniz. Öncelikle kanamanın nedeni değerlendirilmelidir.
Smear Testi ile HPV Testi Arasındaki Fark Nedir?
Smear testi ve HPV testi aynı amaçla kullanılan fakat farklı şeyleri araştıran iki testtir.
Smear testinde rahim ağzından alınan hücrelerin görünümü incelenir. Hücrelerde normal dışı bir değişiklik bulunup bulunmadığına bakılır.
HPV testinde ise rahim ağzında yüksek riskli HPV türlerinin bulunup bulunmadığı araştırılır. Bu türler uzun süre vücutta kaldığında rahim ağzında hücresel değişikliklere neden olabilir.
İki test aynı muayene sırasında birlikte yapılabilir. HPV pozitifliği smear sonucunun mutlaka bozuk çıkacağı anlamına gelmez. Smear sonucunun normal olması da vücutta HPV bulunmadığını tek başına göstermez.
Smear Testi Kimlere Yapılır?
Smear ve HPV taramasının hangi yaşta başlayacağı ve ne sıklıkla tekrarlanacağı kişinin yaşına, önceki test sonuçlarına, bağışıklık durumuna ve ülkenin uyguladığı tarama programına göre değişebilir.
Daha önce normal dışı smear sonucu bulunan, yüksek riskli HPV taşıyan veya rahim ağzıyla ilgili tedavi geçiren kişilerde daha yakın takip gerekebilir.
Rahim ağzının alınmadığı ameliyatlardan sonra tarama devam edebilir. Rahmi alınmış kişilerde ise ameliyatın nedeni ve rahim ağzının çıkarılıp çıkarılmadığı önemlidir. Taramanın bırakılıp bırakılmayacağına doktorla birlikte karar verilmelidir.
Bakirelere Smear Testi Yapılır mı?
Smear testi rahim ağzından örnek alınarak yapılır ve spekulum kullanılmasını gerektirir. Cinsel yaşamı olmayan kişilerde rutin smear taramasının gerekliliği yaşa, sağlık geçmişine ve şikâyete göre değerlendirilir.
Cinsel yaşamı olmayan bir kişide anormal kanama, uzun süren akıntı veya farklı bir şikâyet varsa muayene yöntemi buna göre belirlenebilir. Her durumda otomatik olarak smear testi yapılması gerekmez.
Gebelikte Smear Testi Yapılır mı?
Gerekli görüldüğünde gebelik sırasında smear testi yapılabilir. Özellikle tarama zamanı gelmişse veya rahim ağzıyla ilgili bir takip gerekiyorsa doktorunuz test önerebilir.
Gebelik döneminde rahim ağzı daha hassas olduğu için test sonrasında hafif lekelenme görülebilir. Gebelikte smear veya HPV takibinin zamanı kişinin önceki sonuçlarına göre belirlenir.
Smear Testi Sonucu Ne Zaman Çıkar?
Sonucun çıkma süresi örneğin gönderildiği laboratuvara göre değişir. Sonuç birkaç gün içinde çıkabileceği gibi laboratuvar yoğunluğuna bağlı olarak daha uzun da sürebilir.
Sonucu yalnızca “normal” veya “anormal” şeklinde değerlendirmek yeterli olmayabilir. Raporda hücre örneğinin yeterli olup olmadığı, enfeksiyon bulguları ve hücresel değişikliklerin türüyle ilgili ifadeler bulunabilir.
Smear Testi Sonuçları Ne Anlama Gelir?
Smear raporunda farklı ifadeler kullanılabilir. Sonucun anlamı, görülen hücresel değişikliğin derecesine göre değişir.
Normal veya negatif sonuç
Rahim ağzında kanser öncüsü ya da kötü huylu hücresel değişiklik görülmediği anlamına gelir. Normal sonuç gelecekte hiçbir değişiklik oluşmayacağını garanti etmez. Önerilen tarama aralıklarına devam edilmelidir.
Yetersiz örnek
Alınan hücrelerin değerlendirme için yeterli olmadığı anlamına gelir. Yoğun kanama, enfeksiyon veya örnekte yeterli hücre bulunmaması buna neden olabilir. Testin belirli bir süre sonra tekrarlanması istenebilir.
ASC-US
Rahim ağzındaki bazı hücrelerde anlamı kesin olmayan hafif değişiklikler görüldüğünü ifade eder. Enfeksiyon, tahriş veya HPV ile ilişkili olabilir. HPV testi ve önceki sonuçlara göre takip planlanır.
LSIL
Genellikle HPV ile ilişkili düşük dereceli hücresel değişiklikleri ifade eder. Bu değişikliklerin bir kısmı kendiliğinden normale dönebilir. Yaşa ve HPV sonucuna göre takip veya kolposkopi önerilebilir.
HSIL
Daha belirgin hücresel değişikliklerin bulunduğunu gösterir. Bu sonuç kanser tanısı değildir ancak değişikliklerin ayrıntılı değerlendirilmesi için kolposkopi ve gerekirse biyopsi yapılması gerekir.
Raporda yer alan kısaltmaları tek başınıza yorumlamaya çalışmak endişeyi artırabilir. Sonuç, HPV testi ve önceki taramalarla birlikte değerlendirilmelidir.
Smear Sonucunun Bozuk Çıkması Kanser Anlamına mı Gelir?
Hayır. Normal dışı smear sonuçlarının büyük kısmı rahim ağzı kanseri anlamına gelmez. Test, kanser oluşmadan önce ortaya çıkabilen hücresel değişiklikleri belirlemek amacıyla yapılır.
Bazı hafif değişiklikler bağışıklık sisteminin HPV’yi kontrol altına almasıyla kendiliğinden düzelebilir. Daha belirgin değişikliklerde ise erken müdahale sayesinde hücrelerin ilerlemesi önlenebilir.
Anormal sonuç alındığında önemli olan önerilen kontrolü veya ek incelemeyi geciktirmemektir.
Smear Sonrası Kolposkopi Neden İstenir?
Kolposkopi, rahim ağzının büyütülerek ayrıntılı şekilde incelenmesidir. Smear sonucunda belirgin bir hücresel değişiklik görülmesi veya yüksek riskli HPV türlerinin saptanması durumunda önerilebilir.
Kolposkopi sırasında rahim ağzına bazı sıvılar uygulanarak değişiklik gösteren alanlar belirlenir. Gerekli görülürse küçük bir doku örneği alınır ve patolojik incelemeye gönderilir.
Kolposkopi istenmesi kanser olduğu anlamına gelmez. Smear testinde görülen değişikliğin ne olduğunu netleştirmek için yapılır.
Smear Testi Enfeksiyonu Gösterir mi?
Smear raporunda mantar, bakteri veya iltihabi değişikliklerle ilgili bulgular görülebilir. Ancak smear testi vajinal enfeksiyonları teşhis etmek amacıyla yapılan temel test değildir.
Akıntı, kaşıntı, koku veya yanma varsa muayene sırasında vajinal örnek alınması gerekebilir. Smear sonucu normal olsa bile vajinal enfeksiyon bulunabilir.
Smear Testinden Sonra Kanama Olur mu?
Örnek alma sırasında rahim ağzına temas edildiği için test sonrasında hafif lekelenme görülebilir. Genellikle kısa sürede kendiliğinden geçer.
Kanama yoğunlaşırsa, uzun sürerse veya şiddetli ağrı eşlik ederse doktorunuza bilgi vermelisiniz. Gebelik döneminde test sonrası görülen kanamada da takip eden doktorla görüşülmesi uygun olur.
HPV Aşısı Olanların Smear Testi Yaptırması Gerekir mi?
Evet. HPV aşısı rahim ağzı kanseriyle ilişkili önemli HPV türlerine karşı koruma sağlar ancak bütün HPV türlerini kapsamaz.
Bu nedenle aşı yapılmış olsa bile yaşa ve sağlık geçmişine uygun rahim ağzı taramalarına devam edilmelidir.
Smear Testi Ne Sıklıkla Yapılır?
Smear testinin her yıl yapılması herkes için gerekli değildir. Tarama aralığı kişinin yaşı, HPV sonucu, önceki smear testleri ve risk durumuna göre belirlenir.
Daha önce anormal sonucu veya yüksek riskli HPV pozitifliği bulunan kişilerde daha sık kontrol gerekebilir. Sonuçları sürekli normal olan kişilerde ise daha uzun aralıklarla tarama yapılabilir.
Kontrol zamanını yalnızca son test tarihine bakarak değil, önceki sonuçlarla birlikte belirlemek daha doğrudur.
Smear Testi Hakkında Merak Edilenler
Smear testi kaç dakika sürer?
Örneğin alınması genellikle birkaç dakika sürer. Görüşme ve jinekolojik muayeneyle birlikte toplam süre daha uzun olabilir.
Smear testi aç karnına mı yapılır?
Hayır. Smear testi için aç olmanız gerekmez.
Smear testi sonrası cinsel ilişkiye girilir mi?
Belirgin ağrı veya kanama yoksa genellikle uzun süreli bir kısıtlama gerekmez. Biyopsi veya başka bir işlem yapıldıysa doktorunuz farklı bir süre önerebilir.
Smear sonucu pozitif ne demektir?
Smear testi çoğunlukla “pozitif” veya “negatif” yerine hücresel değişikliğin türüyle raporlanır. HPV testinde pozitif sonuç ise yüksek riskli HPV türlerinden birinin saptandığını gösterir; kanser tanısı değildir.
Smear testi rahim kanserini gösterir mi?
Smear testi temel olarak rahim ağzındaki hücresel değişiklikleri araştırır. Rahmin iç tabakasındaki hastalıkları değerlendirmek için farklı incelemeler gerekebilir.
Smear testi yaptırmadan önce duş alınır mı?
Normal duş alınabilir ancak vajinanın içi yıkanmamalı ve vajinal ürün kullanılmamalıdır.
Smear testi sonucu normal çıkarsa tekrar gerekir mi?
Evet. Normal sonuç yalnızca örneğin alındığı dönemde önemli bir hücresel değişiklik görülmediğini gösterir. Önerilen aralıklarla taramaya devam edilmelidir.
Smear veya HPV testi yaptırmak, önceki bir sonucu değerlendirmek ya da tarama zamanınızı öğrenmek için JineVita’dan randevu alabilirsiniz.