Vajinal Enfeksiyonlar
Vajinal akıntı her zaman enfeksiyon anlamına gelmez. Vajinanın kendisini koruyan doğal bir yapısı vardır ve adet döngüsünün farklı dönemlerinde akıntının miktarı ile görünümü değişebilir. Şeffaf veya beyaza yakın, belirgin kötü kokusu olmayan ve kaşıntıya yol açmayan akıntılar çoğu zaman normal kabul edilir.
Akıntının rengi, kokusu veya kıvamı değiştiğinde; kaşıntı, yanma, ağrı ya da idrar yaparken rahatsızlık başladığında vajinal enfeksiyon düşünülebilir. Fakat yalnızca akıntının görünümüne bakarak enfeksiyonun türünü anlamak her zaman mümkün değildir. Benzer belirtiler farklı nedenlerden kaynaklanabildiği için rastgele ilaç kullanmak yerine muayene olunması daha doğru olur.
Vajinal Enfeksiyon Belirtileri Nelerdir?
Vajinal enfeksiyonlar herkeste aynı belirtiyi göstermez. Bazı kadınlarda yoğun şikâyetler görülürken bazı enfeksiyonlar hafif belirtilerle ilerleyebilir.
Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Akıntının renginde veya kıvamında değişiklik
- Keskin ya da rahatsız edici koku
- Vajina ve çevresinde kaşıntı
- Yanma veya tahriş hissi
- İdrar yaparken yanma
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Genital bölgede kızarıklık veya şişlik
- Adet dönemi dışında lekelenme
- Alt karın ve kasık ağrısı
Bu belirtilerin tamamının aynı anda bulunması gerekmez. Özellikle kötü kokulu akıntı, geçmeyen kaşıntı veya sık tekrarlayan şikâyetler varsa değerlendirme yapılmalıdır.
Normal Vajinal Akıntı Nasıl Olur?
Normal akıntının miktarı ve kıvamı yumurtlama dönemi, adet yaklaşması, gebelik, cinsel uyarılma veya kullanılan doğum kontrol yöntemleri nedeniyle değişebilir. Yumurtlama döneminde daha şeffaf ve uzayan bir akıntı görülebilir. Adet öncesinde ise beyaz veya krem rengi akıntının artması mümkündür.
Akıntının normal olup olmadığını değerlendirirken yalnızca rengine bakılmaz. Kötü koku, kaşıntı, yanma, ağrı ve tahriş gibi belirtilerin bulunup bulunmadığı da önemlidir.
Daha önce olmayan bir değişiklik fark ettiyseniz veya akıntı günlük yaşamınızı rahatsız edecek kadar arttıysa muayene olabilirsiniz.
Vajinal Mantar Enfeksiyonu
Vajinal mantar enfeksiyonu genellikle yoğun kaşıntı, yanma ve beyaz renkli koyu akıntıyla kendini gösterir. Genital bölgede kızarıklık, hassasiyet ve cinsel ilişki sırasında rahatsızlık da yaşanabilir.
Antibiyotik kullanımı, gebelik, kontrol altında olmayan diyabet ve bağışıklık sistemini etkileyen bazı durumlar mantar enfeksiyonunun ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir. Dar ve hava almayan kıyafetler de genital bölgede nemin artmasına neden olarak şikâyetleri tetikleyebilir.
Her beyaz akıntı mantar değildir. Daha önce mantar tedavisi kullanmış olsanız bile aynı belirtiler farklı bir enfeksiyondan kaynaklanabilir. Bu nedenle sık tekrarlayan şikâyetlerde sürekli aynı ilacı kullanmak yerine nedenin araştırılması gerekir.
Bakteriyel Vajinozis
Bakteriyel vajinozis, vajinadaki doğal bakteri dengesinin değişmesiyle ortaya çıkar. Genellikle ince yapılı, gri veya beyaza yakın akıntı ve belirgin bir kokuyla fark edilir. Koku özellikle cinsel ilişkiden sonra daha fazla hissedilebilir.
Bakteriyel vajinoziste kaşıntı ve tahriş her zaman görülmez. Hatta bazı kadınlarda hiçbir belirti bulunmayabilir.
Bu durum klasik anlamda cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon olarak değerlendirilmez. Cinsel yaşamı olmayan kadınlarda da görülebilir. Ancak yeni partner, vajinal duş ve parfümlü genital ürünlerin kullanılması vajinanın doğal dengesini etkileyebilir.
Trikomonas Enfeksiyonu
Trikomonas cinsel yolla bulaşabilen bir enfeksiyondur. Sarı veya yeşile yakın, bazen köpüklü ve kötü kokulu akıntıya neden olabilir. Kaşıntı, idrar yaparken yanma ve cinsel ilişki sırasında ağrı görülebilir.
Bazı kişilerde belirti vermeden de bulunabilir. Enfeksiyon saptandığında yalnızca şikâyeti olan kişinin değil, cinsel partnerin de değerlendirilmesi ve gerektiğinde tedavi edilmesi önemlidir. Aksi hâlde enfeksiyon yeniden bulaşabilir.
Her Kaşıntı Enfeksiyon mudur?
Genital bölgede kaşıntı ve yanmanın nedeni her zaman enfeksiyon değildir. Parfümlü sabunlar, duş jelleri, pedler, çamaşır deterjanları veya genital bölgeye uygulanan kozmetik ürünler tahrişe yol açabilir.
Egzama, alerjik reaksiyonlar, menopozla birlikte gelişen kuruluk ve bazı cilt hastalıkları da enfeksiyona benzeyen belirtiler oluşturabilir. Bu nedenle muayene yapılmadan yalnızca şikâyete göre mantar veya antibiyotik tedavisi başlamak doğru değildir.
Vajinal Enfeksiyonlar Neden Tekrarlar?
Tedaviden sonra şikâyetlerin yeniden başlamasının farklı nedenleri olabilir. Kullanılan ilacın enfeksiyon türüne uygun olmaması, tedavinin erken bırakılması veya aslında enfeksiyon dışında başka bir sorunun bulunması bunlardan bazılarıdır.
Tekrarlayan enfeksiyonlarda şu durumlar değerlendirilebilir:
- Sık veya gereksiz antibiyotik kullanımı
- Kan şekerinin yüksek olması
- Vajinal duş yapılması
- Parfümlü genital ürünler kullanılması
- Sürekli nemli kalan veya hava almayan kıyafetler
- Bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar
- Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
- Uygun olmayan ya da eksik tedavi
- Menopoz dönemindeki hormonal değişiklikler
Sık tekrarlayan belirtilerde vajinal örnek alınması ve enfeksiyonun türünün belirlenmesi gerekebilir.
Vajinal Enfeksiyon Muayenesi Nasıl Yapılır?
Öncelikle akıntının ne zamandır bulunduğu, kokusu, rengi ve beraberindeki şikâyetler konuşulur. Daha önce kullanılan ilaçlar ve şikâyetin tekrarlayıp tekrarlamadığı da sorulabilir.
Gerekli görülürse dış genital bölge değerlendirilir ve spekulumla vajinal muayene yapılır. Akıntıdan küçük bir örnek alınarak enfeksiyonun türü araştırılabilir. Bazı durumlarda idrar testi veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yönelik testler istenebilir.
Cinsel yaşamı olmayan kadınlarda muayene yöntemi buna göre belirlenir. Her başvuruda vajinal muayene yapılması gerekmez.
Vajinal Enfeksiyon Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi enfeksiyonun nedenine göre değişir. Mantar enfeksiyonlarında mantar ilaçları, bazı bakteriyel enfeksiyonlarda ise antibiyotik kullanılabilir. Cilt tahrişi veya vajinal kuruluk gibi enfeksiyon dışı nedenlerde tamamen farklı bir tedavi gerekebilir.
Bir başkasına verilen ilacı kullanmak veya daha önce kullanılan reçeteyi tekrar uygulamak doğru olmayabilir. Benzer belirtiler farklı nedenlerle ortaya çıkabileceği için yanlış ilaç şikâyeti geçici olarak bastırabilir ve tanıyı geciktirebilir.
İlaç başlandığında belirtiler azalsa bile önerilen kullanım süresine uyulmalıdır. Şikâyet geçmiyorsa veya kısa süre içinde tekrarlıyorsa yeniden değerlendirme yapılması gerekir.
Vajinal Duş Yapmak Enfeksiyonu Önler mi?
Vajinanın içini su, sabun veya farklı ürünlerle yıkamak enfeksiyonu önlemez. Tam tersine vajinanın doğal bakteri dengesini bozarak akıntı ve enfeksiyon riskini artırabilir.
Dış genital bölgenin nazikçe temizlenmesi yeterlidir. Parfümlü sabunlar, vajinal deodorantlar, antiseptik sıvılar ve kokulu mendiller hassas bölgede tahrişe neden olabilir.
Akıntı veya koku varsa bunu yoğun temizlik ürünleriyle gizlemeye çalışmak yerine nedeninin değerlendirilmesi gerekir.
Vajinal Enfeksiyondan Korunmak İçin Nelere Dikkat Edilebilir?
Vajinal enfeksiyonların tamamını önlemek mümkün değildir. Ancak genital bölgenin doğal yapısını korumak ve tahrişi azaltmak için bazı alışkanlıklara dikkat edilebilir:
- Vajinanın içini yıkamamak
- Parfümlü genital ürünlerden uzak durmak
- Nemli çamaşır ve mayo ile uzun süre kalmamak
- Hava alan, pamuklu iç çamaşırlarını tercih etmek
- Gereksiz antibiyotik kullanmamak
- Tuvalet sonrasında önden arkaya doğru temizlenmek
- Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı korunmak
- Tedaviyi önerilen süreden önce bırakmamak
Aşırı temizlik de en az yetersiz temizlik kadar tahrişe neden olabilir. Genital bölge için yoğun kokulu veya antiseptik ürünler kullanmak gerekmez.
Gebelikte Vajinal Enfeksiyon
Gebelik döneminde hormonların etkisiyle vajinal akıntı artabilir. Her akıntı enfeksiyon değildir. Ancak kötü koku, kaşıntı, yanma, ağrı veya akıntının renginde belirgin değişiklik varsa doktorunuza bilgi vermelisiniz.
Gebelikte reçetesiz ilaç veya vajinal ürün kullanılmamalıdır. Kullanılacak tedavinin gebelik haftasına ve enfeksiyonun türüne uygun olması gerekir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Akıntıyla birlikte aşağıdaki durumlardan biri varsa muayene olunması uygun olur:
- Belirgin kötü koku
- Yoğun kaşıntı ve yanma
- Sarı, yeşil, gri veya kanlı akıntı
- İdrar yaparken ağrı veya yanma
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Alt karın ve kasık ağrısı
- Ateş veya genel durum bozukluğu
- Gebelik döneminde değişen akıntı
- Şikâyetin tedaviye rağmen geçmemesi
- Enfeksiyonun sık tekrarlaması
Şiddetli alt karın ağrısı, ateş, kusma veya bayılma hissi bulunuyorsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Vajinal Enfeksiyonlar Hakkında Merak Edilenler
Vajinal enfeksiyon kendiliğinden geçer mi?
Bazı hafif belirtiler azalabilir ancak enfeksiyonun türü bilinmeden geçmesini beklemek doğru olmayabilir. Özellikle kötü koku, ağrı veya tekrarlayan şikâyet varsa muayene olunmalıdır.
Vajinal mantar cinsel yolla bulaşır mı?
Vajinal mantar genellikle cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon olarak kabul edilmez. Ancak belirtiler cinsel ilişki sonrasında artabilir ve bazı durumlarda partnerin de değerlendirilmesi gerekebilir.
Sarı akıntı enfeksiyon belirtisi midir?
Sarı akıntı enfeksiyonla ilişkili olabilir fakat tek başına renk üzerinden tanı konulamaz. Koku, kaşıntı, yanma ve ağrı gibi diğer belirtiler de değerlendirilir.
Kötü kokulu akıntı neden olur?
Bakteriyel vajinozis ve trikomonas gibi enfeksiyonlar kötü kokulu akıntıya neden olabilir. Unutulmuş tampon veya farklı jinekolojik sorunlar da kokuya yol açabileceği için muayene gerekir.
Vajinal enfeksiyon adet gecikmesi yapar mı?
Enfeksiyonlar genellikle doğrudan adet gecikmesinin temel nedeni değildir. Gecikme varsa gebelik ve hormonal nedenler ayrıca değerlendirilmelidir.
Eczaneden mantar ilacı almak yeterli midir?
Belirtiler mantara benzese de farklı bir enfeksiyon bulunabilir. Özellikle ilk kez yaşanan, sık tekrarlayan veya tedaviye rağmen geçmeyen şikâyetlerde muayene olunmalıdır.
Akıntı, kaşıntı, kötü koku veya yanma şikâyetiniz varsa JineVita’dan jinekolojik muayene randevusu alabilirsiniz.