Adet Düzensizliği

Adet tarihinin birkaç gün erken veya geç olması her zaman bir sağlık sorunu olduğu anlamına gelmez. Stres, uyku düzeninin değişmesi, yoğun egzersiz, yolculuk veya kısa sürede alınan ve verilen kilolar adet döngüsünü etkileyebilir. Ancak düzensizlik sık tekrarlıyorsa, kanamanın miktarı belirgin şekilde değiştiyse veya adetler uzun süre kesildiyse nedeninin araştırılması gerekir.

Her kadının adet düzeni aynı değildir. Bazı kadınlar adet tarihini neredeyse günü gününe bilirken bazılarında birkaç günlük değişiklikler olabilir. Burada önemli olan yalnızca takvimdeki gün sayısı değil, kişinin alışılmış adet düzeninde ortaya çıkan değişikliktir.

Adet Düzensizliği Nedir?

Adetlerin sürekli erken veya geç gelmesi, iki adet arasındaki sürenin belirgin şekilde değişmesi, kanamanın normalden uzun ya da kısa sürmesi adet düzensizliği olarak değerlendirilebilir.

Düzensizlik yalnızca adet gecikmesi şeklinde görülmez. Aşağıdaki değişiklikler de adet düzeniyle ilgili bir soruna işaret edebilir:

Adetlerin beklenenden sık gelmesi
İki adet arasındaki sürenin sürekli değişmesi
Adetin uzun süre gecikmesi
Birkaç ay boyunca hiç adet görülmemesi
Kanamanın normalden yoğun veya az olması
Adet dışında lekelenme yaşanması
Cinsel ilişki sonrasında kanama görülmesi
Adet süresinin belirgin şekilde uzaması

Tek sefer yaşanan bir gecikmeyle birkaç aydır devam eden düzensizlik aynı şekilde değerlendirilmez. Bu nedenle adet tarihlerini ve kanama süresini kaydetmek, muayene sırasında oldukça faydalıdır.

Adet Gecikmesi Neden Olur?

Adet gecikmesi denildiğinde ilk akla gelen ihtimal gebeliktir. Cinsel yaşamı olan ve adetinde gecikme yaşayan kadınlarda öncelikle gebelik ihtimali değerlendirilmelidir. Evde yapılan testin negatif çıkması, özellikle çok erken yapılmışsa gebeliği her zaman kesin olarak dışlamayabilir.

Gebelik dışında adet gecikmesine yol açabilecek birçok durum vardır:

Yoğun stres ve kaygı
Hızlı kilo alma veya kilo verme
Aşırı egzersiz
Uyku düzeninin bozulması
Polikistik over sendromu
Tiroid hastalıkları
Prolaktin hormonunun yüksekliği
Yumurtlama düzensizlikleri
Kullanılan bazı ilaçlar
Doğum kontrol yönteminin değiştirilmesi
Emzirme dönemi
Menopoza geçiş süreci

Neden bazen geçici bir yaşam değişikliği olabilirken bazen hormonal veya jinekolojik bir durumla bağlantılı olabilir. Yalnızca gecikmenin süresine bakarak sebebini anlamak mümkün değildir.

Polikistik Over Adet Düzensizliği Yapar mı?

Polikistik over sendromu, adet düzensizliğinin sık karşılaşılan nedenlerinden biridir. Yumurtlamanın düzenli gerçekleşmemesi nedeniyle adetler gecikebilir veya bazı aylarda hiç görülmeyebilir.

Adet düzensizliğine tüylenme artışı, sivilcelenme, kilo vermekte zorlanma veya saç dökülmesi gibi belirtiler eşlik edebilir. Ancak bu belirtilerin tamamının aynı kişide bulunması gerekmez.

Ultrasonda yumurtalıkların polikistik görünmesi tek başına polikistik over sendromu tanısı koymak için yeterli değildir. Şikâyetler, muayene ve gerekli hormon testleri birlikte değerlendirilir.

Stres Adet Gecikmesine Neden Olabilir mi?

Yoğun stres, vücudun yumurtlamayı yöneten hormonal düzenini etkileyebilir. Bu nedenle sınav dönemi, iş değişikliği, ailevi sorunlar, uzun yolculuk veya uyku bozukluğu sonrasında adet gecikmesi yaşanabilir.

Ancak her gecikmeyi strese bağlamak doğru değildir. Düzensizlik devam ediyorsa veya beraberinde başka belirtiler bulunuyorsa kontrol edilmesi gerekir.

Yoğun Adet Kanaması Normal midir?

Kanama miktarı kişiden kişiye değişebilir. Önemli olan önceki adetlere göre belirgin bir artış yaşanması veya kanamanın günlük hayatı zorlaştırmasıdır.

Pedin çok sık değiştirilmesi, gece boyunca birden fazla kez kalkma ihtiyacı, büyük pıhtılar görülmesi, kanamanın uzun sürmesi veya beraberinde halsizlik ve baş dönmesi bulunması yoğun adet kanamasını düşündürebilir.

Yoğun kanamaya miyom, polip, hormonal düzensizlik, yumurtlama sorunları veya rahim içi araç gibi farklı durumlar neden olabilir. Uzun süren yoğun kanamalar demir eksikliği ve kansızlığa yol açabileceği için ihmal edilmemelidir.

Adet Dışında Kanama Neden Olur?

İki adet arasında görülen hafif lekelenme bazen yumurtlama dönemiyle veya kullanılan doğum kontrol yöntemiyle ilişkili olabilir. Ancak tekrarlayan ara kanamalar değerlendirilmelidir.

Rahim ağzı hassasiyeti, enfeksiyonlar, polipler, miyomlar ve hormonal değişiklikler adet dışı kanamaya neden olabilir. Cinsel ilişki sonrasında tekrarlayan kanama da kadın doğum muayenesini gerektirir.

Menopozdan sonra görülen kanama ise miktarı az olsa bile normal kabul edilmemeli ve geciktirilmeden değerlendirilmelidir.

Adet Düzensizliği Muayenesinde Neler Yapılır?

Öncelikle son adet tarihi, adetlerin ne kadar sürdüğü ve kanama miktarındaki değişiklikler konuşulur. Düzensizliğin ne zamandır devam ettiği ve eşlik eden başka bir şikâyetin bulunup bulunmadığı değerlendirilir.

Gerekli görülürse şu incelemeler yapılabilir:

Gebelik testi
Jinekolojik muayene
Ultrason değerlendirmesi
Kan sayımı
Tiroid ve diğer hormon testleri
Smear veya HPV testi
Rahim iç tabakasının değerlendirilmesine yönelik ek incelemeler

Her hastadan aynı testlerin istenmesi gerekmez. Yapılacak değerlendirme yaşa, şikâyete ve sağlık geçmişine göre belirlenir.

Muayeneye gelirken son birkaç aylık adet tarihlerinizi not etmeniz faydalı olur. Kanamanın kaç gün sürdüğü, ne kadar yoğun olduğu ve ara kanama yaşayıp yaşamadığınız da sorunun anlaşılmasını kolaylaştırır.

Adet Düzensizliği Nasıl Tedavi Edilir?

Adet düzenleyici olarak bilinen ilaçlar her düzensizlikte aynı sonucu vermez. Çünkü tedavi gecikmenin veya kanamanın nedenine göre planlanır.

Geçici stres ya da kilo değişimiyle bağlantılı durumlarda takip yeterli olabilir. Hormonal bir sorun saptanırsa buna yönelik ilaç kullanılabilir. Polikistik over sendromunda kişinin şikâyetine ve gebelik planına göre farklı seçenekler değerlendirilebilir. Miyom veya polip gibi yapısal bir neden bulunursa tedavi buna göre belirlenir.

Doğum kontrol hapları bazı durumlarda adet düzenini sağlamak veya kanama miktarını azaltmak amacıyla kullanılabilir. Ancak bu ilaçlar muayene olmadan ve kişinin sağlık geçmişi değerlendirilmeden başlanmamalıdır.

Evde Adet Söktürücü Kullanmak Doğru mu?

Adet gecikmesi yaşayan bazı kadınlar bitkisel karışımlar veya reçetesiz ilaçlarla adet görmeye çalışabilir. Gecikmenin nedeni bilinmeden kullanılan ürünler kanamaya yol açabilir, mevcut bir hastalığın fark edilmesini geciktirebilir veya gebelik varsa risk oluşturabilir.

Özellikle gebelik ihtimali bulunan bir gecikmede rastgele ilaç ya da bitkisel ürün kullanılmamalıdır. Öncelikle gebelik testi yapılmalı ve gecikme devam ediyorsa kadın doğum uzmanına başvurulmalıdır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Bir defaya mahsus birkaç günlük değişiklik çoğunlukla acil bir durum değildir. Ancak aşağıdaki durumlardan biri varsa muayene randevusu alınması uygun olur:

Adet düzensizliğinin birkaç ay devam etmesi
Üç ay veya daha uzun süre adet görülmemesi
Kanamanın normalden çok yoğun olması
Adet dışı kanamaların tekrarlaması
Cinsel ilişki sonrasında kanama görülmesi
Düzensizliğe şiddetli ağrının eşlik etmesi
Gebelik ihtimali bulunması
Halsizlik, nefes darlığı veya baş dönmesi yaşanması
Menopoz sonrasında kanama görülmesi

Saatte bir veya daha sık ped değiştirmeyi gerektiren yoğun kanama, bayılma hissi, şiddetli karın ağrısı ya da gebelik şüphesiyle birlikte kanama varsa gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Adet Düzensizliği Hakkında Merak Edilenler

Kaç günlük adet gecikmesi normaldir?

Adet tarihi zaman zaman birkaç gün değişebilir. Ancak kişinin alışılmış döngüsünden belirgin bir sapma olması ve bunun tekrarlaması değerlendirilmelidir.

Adetim gecikti ama gebelik testi negatif çıktı, ne yapmalıyım?

Test çok erken yapılmış olabilir. Adet başlamazsa test uygun zamanda tekrarlanabilir veya kan testi yapılabilir. Gecikme devam ediyorsa muayene olunmalıdır.

Adet düzensizliği kısırlık belirtisi midir?

Her adet düzensizliği kısırlık anlamına gelmez. Ancak yumurtlamanın düzenli gerçekleşmediği bazı durumlar gebelik oluşmasını zorlaştırabilir. Gebelik planı varsa değerlendirme yapılabilir.

Kilo almak adet düzenini etkiler mi?

Kısa sürede fazla kilo almak veya vermek hormon dengesini ve yumurtlamayı etkileyebilir. Bununla birlikte düzensizliğin tek nedeni her zaman kilo değildir.

Doğum kontrol hapı bırakılınca adet gecikir mi?

Doğum kontrol hapı bırakıldıktan sonra adet düzeninin yeniden oluşması zaman alabilir. Gecikme uzarsa veya gebelik ihtimali varsa kontrol edilmelidir.

Adet düzensizliği için hangi bölüme gidilir?

Adet gecikmesi, yoğun kanama ve ara kanama gibi şikâyetler kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilir.

Adet tarihlerinizde belirgin bir değişiklik fark ettiyseniz, kanamalarınız sıklaştıysa veya uzun zamandır adet görmüyorsanız JineVita’dan muayene randevusu alabilirsiniz.