Riskli Gebelik Takibi
Riskli gebelik, anne adayının veya bebeğin daha yakından izlenmesini gerektiren gebeliktir. Bu ifade gebeliğin mutlaka kötü ilerleyeceği anlamına gelmez. Yapılan kontrollerin daha sık olması ve bazı ek testlerin uygulanması gerektiğini gösterir.
Risk bazen gebeliğin başında bilinen bir hastalık nedeniyle belirlenir, bazen de gebelik ilerlerken ortaya çıkan tansiyon, şeker veya bebeğin gelişimiyle ilgili bir durum sonucunda fark edilir.
Hangi Gebelikler Riskli Kabul Edilir?
Aşağıdaki durumlarda daha yakın takip gerekebilir:
- Çoğul gebelik
- Yüksek tansiyon veya diyabet
- Kalp, böbrek, tiroid ya da bağışıklık sistemi hastalığı
- Önceki gebelikte erken doğum veya preeklampsi yaşanması
- Tekrarlayan düşük öyküsü
- Bebeğin gelişiminin haftasına göre geride olması
- Plasentanın yerleşimiyle ilgili sorunlar
- Gebelik sırasında kanama
- Anne ve bebek arasında kan uyuşmazlığı
- Rahim ağzı yetmezliği
- İleri anne yaşı
- Gebelikte ortaya çıkan şeker veya tansiyon yüksekliği
Bu durumlardan birinin bulunması tek başına gebeliğin olumsuz sonuçlanacağını göstermez.
Riskli Gebelik Takibi Nasıl Yapılır?
Takip planı riskin nedenine göre hazırlanır. Standart gebelik kontrollerinin yanında daha sık ultrason, kan ve idrar testleri yapılabilir.
Kontrollerde annenin tansiyonu, kan şekeri, kilosu ve genel sağlık durumu değerlendirilir. Bebeğin büyümesi, amniyon sıvısı, plasenta ve göbek kordonundaki kan akımı ultrasonla incelenebilir.
Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde bebeğin kalp atımlarını ve rahim kasılmalarını değerlendiren NST uygulanabilir. Her riskli gebelikte aynı testlerin yapılması gerekmez.
Preeklampsi Nasıl Takip Edilir?
Preeklampsi, gebelikte tansiyon yükselmesiyle ortaya çıkabilen ve anne ile bebeği etkileyebilen bir durumdur. Tansiyon ölçümü, idrarda protein ve gerektiğinde kan testleriyle takip edilir.
Preeklampsi riski yüksek bulunan bazı gebelerde doktor kararıyla koruyucu ilaç başlanabilir. Bu tür ilaçlar kişinin kendi isteğiyle kullanılmamalıdır.
Geçmeyen şiddetli baş ağrısı, görmede bulanıklık, yüz ve ellerde ani şişme veya kaburgaların altında ağrı varsa kontrol günü beklenmemelidir.
Gebelik Şekeri Nasıl Tedavi Edilir?
Gebelik şekeri saptandığında kan şekeri düzenli takip edilir. İlk aşamada beslenme düzenlenebilir ve uygun fiziksel aktivite önerilebilir. Kan şekeri hedeflenen aralıkta kalmıyorsa ilaç veya insülin tedavisi gerekebilir.
Bebeğin normalden hızlı büyüyüp büyümediği ultrasonla izlenir. Doğumun zamanı ve şekli; kan şekeri kontrolü, bebeğin tahmini ağırlığı ve gebeliğin gidişine göre belirlenir.
Bebeğin Gelişimi Gerideyse Ne Yapılır?
Bebeğin ölçümleri gebelik haftasına göre küçük bulunduğunda tek bir ultrasonla karar verilmez. Önce gebelik haftasının doğru hesaplanıp hesaplanmadığı kontrol edilir ve büyüme belirli aralıklarla yeniden ölçülür.
Plasenta ve göbek kordonundaki kan akımları Doppler ultrasonla değerlendirilebilir. Bebeğin kalp atımları NST ile takip edilebilir. Gelişim geriliğinin derecesine göre kontroller sıklaştırılabilir veya doğumun daha erken gerçekleştirilmesi gerekebilir.
Riskli Gebelikte Tedavi Nasıl Planlanır?
Riskli gebelik için tek bir tedavi bulunmaz. Tedavi, riske neden olan duruma yöneliktir.
Yüksek tansiyonda gebelikte kullanılabilen tansiyon ilaçları, diyabette beslenme düzenlemesi ve insülin, enfeksiyonda uygun antibiyotik uygulanabilir. Erken doğum riski varsa rahim ağzının değerlendirilmesi, ilaç tedavisi veya bazı durumlarda rahim ağzına dikiş planlanabilir.
Tedavinin amacı gebeliği her koşulda mümkün olduğunca uzatmak değildir. Anne veya bebeğin sağlığı etkileniyorsa doğumun zamanından önce gerçekleştirilmesi daha güvenli olabilir.
Doğum Şekli Nasıl Belirlenir?
Riskli gebelik her zaman sezaryenle sonuçlanmaz. Normal doğum veya sezaryen kararı; riskin türüne, bebeğin duruşuna, plasentanın konumuna ve annenin sağlık durumuna göre verilir.
Bazı durumlarda doğumun erken başlatılması gerekebilir. Anne veya bebeğin doğum sırasında yakın takip edilmesi gerekiyorsa uygun donanıma sahip hastane tercih edilir.
Hangi Belirtilerde Beklenmemelidir?
Vajinal kanama, su gelmesi, düzenli kasılma, şiddetli karın ağrısı, geçmeyen baş ağrısı, görme değişikliği veya bebeğin hareketlerinde belirgin azalma varsa kontrol tarihi beklenmemelidir.
Nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma ve ani gelişen ciddi halsizlikte acil değerlendirme gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Riskli gebelikte sürekli yatmak gerekir mi?
Hayır. Yatak istirahati her riskli gebelikte gerekli değildir. Hareket kısıtlamasına gebeliğin durumuna göre karar verilir.
Riskli gebelikte normal doğum yapılabilir mi?
Evet. Riskin türü ve gebeliğin gidişi uygunsa normal doğum mümkün olabilir.
Riskli gebelikte kontroller ne sıklıkla yapılır?
Kontrol aralığı sabit değildir. Anne ve bebeğin durumuna göre standart gebelik takibinden daha sık randevu planlanabilir.
Riskli gebelik düzelir mi?
Gebelik şekeri veya plasentanın konumu gibi bazı durumlar zaman içinde değişebilir. Kronik hastalıklarda ise gebelik boyunca yakın takip devam eder.
İleri yaşta her gebelik riskli midir?
Yaş ilerledikçe bazı gebelik sorunlarının ihtimali artar. Ancak yaş tek başına gebeliğin kötü ilerleyeceği anlamına gelmez.
Riskli gebelik değerlendirmesi ve takip planının oluşturulması için JineVita’dan randevu alabilirsiniz.
